Kripto Dünyası’nın Kanayan Yarası : Ponzi ve Piramitler

Osman Kuzucu
Osman Kuzucu 20 Kasım 2017
61 görüntülenme

Kripto paralar yatırımcılarına kazandırmaya devam ederken, Ponzi ve Piramitler insanları dolandırmaya devam ediyor.

Sözü hiç uzatmadan konuya direk girmek istiyorum çünkü bu gerçekten kripto yatırımcıları için önemli bir konu. Kripto paralar her geçen gün değer kazanırken (en azından bilinenler) insanların aklına “acaba kripto paramı nasıl değerlendirebilirim?” ya da “Nasıl daha fazla kazanç sağlayabilirim?” soruları geliyor ve ufak bir araştırma sonucu aslında yatırımcıları zarar ettirecek bazı sitelerle karşılaşıyorlar. İşte sizin de kriptoda yatırımınız varsa ve bir arkadaşınız “Bir site buldum, güzel kâr oranı var, gel yatırım yap” diyorsa okumanız gereken önemli bir yazı.

Bir çok insan kripto paraya sahip olduktan sonra bu parayı harcama konusunda en ufak bir sıkıntı yaşamıyor. Normal değeri 1000 TL olan bir ürünü almadan önce “bu pahalı mı acaba?” diye düşünen insanlar iş kripto para ile harcama ya da yatırım yapmaya geldiğinde gerçek para harcamıyormuş gibi hissettiklerinden dolayı yüksek miktarlarda yatırım veya harcama yapabiliyorlar. İnsanların bu zaafını bilen kötü niyetli kişilerin gözleri ise kripto para yatırımcılarında.

Ponzi / Piramit nedir?

Aslında bir çoğumuz bu sistemin ne olduğundan haberdar. Ponzi (ponzi düzeni, ponzi sistemi) veya Piramit insanların “Saadet zinciri” olarak adlandırdığı sisteme dünya üzerinde verilen ad. İlk olarak İtalyan göçmen Charles Ponzi tarafından 1920li yıllarda Amerika’da uygulanmış olan yöntem ismini de ilk uygulayıcısından almaktadır. Sistem aslında çok kolay işler. Sisteme girebilmek için yatırım yapmanız gerekmektedir ve size günlük/haftalık yüksek oranlı geri dönüş yapılacağı vadedilir. Sistem yatırımcı topladığı sürece ilk yatırım yapanların parasını vadettiği oranda gerçekten de öder. Ödeme yapmak için yeni gelen yatırımcıların parasını kullanır ve yatırım yapan kişiler “gerçekten de paramızı ödüyor” diyerek daha fazla para yatırmaya başlarlar. Bu yatırım yapma olayı bir yere kadar devam eder ve sonrasında sistem yeni yatırımcı bulamadığı için ödeme de yapamaz duruma gelir. Bu noktada sistemin kurucusu ya da başında olan insan ortadaki tüm parayı toplar ve kayıplara karışır. Sisteme son girenlerin yatırdığı paralar artık gitmiştir.

Ponzi / Piramit sistemi şeması

Örnek olarak yukarıdaki şemayı inceleyelim. B ve C kişileri sisteme yatırım yaparak girer ve ikinci seviyeyi oluştururlar. Verdikleri para A kişisinin cebine girer. Ardından B ve C yeni yatırımcılar bulmaya çalışır ve sonuç olarak D, E, F ve G’yi sisteme getirirler. D, E, F ve G’nin sisteme giriş için ödediği paralardan bir miktar komisyon alırlar ve kalanını A’ya iletirler. Böylece A’nın cebinde daha fazla para olur, B ve C de kazanmış olur ve D, E, F ve G’nin yeni katılımcılar bulması gerekir. Bu dört kişi 3. seviye olarak adlandırılır ve onlar da ikişer kişi bularak komisyonlarını alıp parayı bir üstteki kişiye iletirler. Böylece para önce seviye üçe, ardından seviye ikiye ve en son seviye bire ulaşarak A kişisini daha varlıklı biri yapar. Son durumda seviye iki yatırımının fazlasını kazanmış, seviye üç yatırdığını almış, seviye dört elindeki parasından olmuş ve seviye bir olan A kişisi en çok paraya sahiptir. Sistem yeni seviyeler eklenmeye devam ettikçe sıkıntısız bir şekilde çalışır ancak yeni seviye bulunamadığında sistem çöker ve A kişisi kazandığı para ile zenginliğin keyfini sürer.

Ponzi / Piramit nasıl karşımıza çıkıyor?

Yazının başında da belirttiğimiz gibi kripto parasını yatırıma dönüştürmek isteyen insanların kolayca arama motorları sayesinde denk gelebileceği onlarca hatta yüzlerce ponzi / piramit web sitesi vardır. Bunların en bilineni olan Bitconnect yaklaşık bir yıl önce bu sistemi kripto dünyası içerisinde başlatmış ve şu an milyonlarca üyesi, yaklaşık yirmi sent, yani doların beşte biri kadar değere sahip olan 1 Bitconnect şu sıralar 293 Dolar seviyesinden işlem görmektedir. Yatırımcılarına şimdiye kadar astronomik kazançlar sağlayan web sitesinin ponzi / piramit olduğu kripto takipçileri tarafından bilinse de bir çok insan bu riski almayı kabul ediyor ve yatırım yapmaya devam ediyor. Sistemin ne zaman çökeceğini tahmin etmek güç ancak yeni gelen üye sayısı azalmaya başladığında Bitconnect için de tehlike çanları çalmaya başlayacak diyebiliriz.

Bitconnect bu konunun tek örneği değil, yerli ve yabancı bir sürü web sitesi ayrıca “HYIP” (yüksek getirili yatırım programı) adı altında da karşımıza çıkmaktadır. Bu sitelerden bazıları 6 ay gibi bir süre açık kalıp sonradan bir anda kayıplara karışmış, bazıları ise yalnızca 5 gün gibi bir süre ayakta kalmış, bazıları ise hiç bir şekilde ödeme yapmadığı gibi insanlardan para toplamaya devam etmektedir. Bu sitelerin tek amacı daha fazla para kazanmak ve insanları dolandırmak olduğundan, sistem iki yıldır düzenli ödeme yapıyor olsa bile yarın kapanmayacağının herhangi bir garantisi yoktur.

Yazıyı sonlandırmadan önce bir tavsiye

Şimdi tüm bu söylediklerimizi dikkate alırsak kripto yatırımını değerlendirmek isteyen kullanıcılarımıza bir tavsiye verelim. Asla kripto paralarınızı ödünç vermeyin, günlük %10 gibi astronomik gelir vadeden sitelere güvenmeyin, kazanç getireceğini iddia eden ve güzel tasarıma sahip siteleri güvenilir bir firma olarak değerlendirmeyin. Unutmayın, kripto transferleri anonim ve geri döndürülemez şekilde gerçekleşir. Paranızı kaybetmek istemiyorsanız bu tarz sistemlerden uzak durun.

Risk Açıklaması: Kriptokoin.com’da yer alan yazılar ve makaleler yatırım tavsiyesi niteliğinde değildir. Bitcoin ve kripto para birimleri yüksek risk içeren varlıklar olup, bu para birimlerine yatırım yapmadan önce gereken özeni göstermeli ve kendi araştırmalarınızı yapmalısınız. Bitcoin ve kripto para birimlerine yatırım yaparak paranızın bir kısmını veya tamamını kaybedebilirsiniz. Transferlerinizin ve işlemlerinizin kendi sorumluluğunuzda olduğunu ve meydana gelebilecek kayıpların sizin sorumluluğunuzda olduğunu unutmayın. Kriptokoin.com herhangi bir kripto para biriminin veya dijital varlığın satın alınmasını veya satılmasını önermez veya Kriptokoin.com bir yatırım danışmanı değildir. Bu nedenle Kriptokoin.com ve sitede yer alan makalelerin yazarları yatırım kararlarınızdan sorumlu tutulamaz. Okuyucular, bu yazıdaki şirket, varlık veya hizmetler ile ilgili herhangi bir işlem yapmadan önce kendi araştırmalarını yapmalıdır.

Sorumluluk Reddi Beyanı: Kriptokoin.com’da yer alan reklamlar üçüncü parti reklam kanalları aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Ayrıca Kriptokoin.com sponsorlu makalelere ve basın bültenlerine de sitesinde yer vermektedir. Bu nedenle Kriptokoin.com’dan yönlendirilen reklam linkleri Kriptokoin.com onayından tamamen bağımsız olarak sitede yer alır ve reklam linkleri ile yönlendirilen ziyaretler ve açılır pencereler kullanıcı sorumluluğundadır. Kriptokoin.com’da yer alan reklamlar ve sponsorlu makalelerdeki linklerle yönlendirilen sayfalar hiçbir surette Kriptokoin.com’u bağlamaz.

Uyarı: Kriptokoin.com’a ait haber içeriklerinden kaynak gösterilip, link verilerek alıntı yapılması Kriptokoin.com’un iznine tabiidir. Sitedeki hiçbir içerik izinsiz olarak kopyalanamaz, çoğaltılamaz veya herhangi bir platformda yayımlanamaz. Kriptokoin.com’a ait kod, tasarım, yazı, grafik ve diğer tüm içerikleri fikri mülkiyet hukuku ve ilgili mevzuatlara aykırı biçimde kullananlar hakkında yasal işlem başlatılacaktır.

Sorumluluk Reddini Göster

Bunlar ilginizi çekebilir

Tether Hacklendi – 30 Milyon Dolar Kayıp! Kripto para dünyasının kanayan yarası Tether’in sıkıntıları bitmiyor. Bitcoin fiyatının borsalarda manipüle edilmesi yönünde kullanıldığı iddia edilen ve geçtiğimiz hafta Bitfinex’in alım satımlarında sorun çıkardığı Tether şimdi siber saldırı altında. Tether’den yapılan resmi açıklamaya göre dolar ve...
Serkan Eser 21 Kasım 2017